Verschillende soorten basisscholen

De eerste, en misschien wel de belangrijkste, keuze waar ouders voor staan wanneer zij op zoek zijn naar een basisschool is de keuze met betrekking tot het soort basisschool. De basisschool moet passen bij uw opvattingen over het leven. Welke waarden en normen vindt u belangrijk? Wat vindt u dat uw kind mee moet krijgen in het onderwijs? En wat vindt u dat de rol moet zijn van de school in het leven van uw kind? Dit zijn enkele belangrijke vragen die u zich moet stellen wanneer u aan het afwegen bent welke basisschool het beste bij uw kind past.

Openbare basisschool

De openbare basisschool werkt niet vanuit een bepaalde levensovertuiging of godsdienst. Deze school staat open voor kinderen van alle godsdiensten en levensbeschouwingen. Ongeveer eenderde van alle kinderen in Nederland gaat naar een openbare school. Deze wordt meestal bestuurd door een bestuurscommissie van de gemeente. Een openbare school laat in principe iedere leerling toe. Den Haag heeft 52 openbare basisscholen en 90 bijzondere basisscholen.

Bijzondere basisschool

Op een bijzondere school worden kinderen wel onderwezen vanuit een godsdienstige of een levensbeschouwelijke overtuiging. Ongeveer tweederde van alle kinderen in Nederland gaat naar een bijzondere school. Er zijn veel verschillende bijzondere scholen, zo zijn er rooms-katholieke, protestants-christelijke, islamitische, joodse en hindoestaanse scholen. Een bijzondere school wordt bestuurd door een vereniging of een stichting. Aan deze verenigingen of stichtingen kunnen ook ouders lid van zijn.

Algemeen bijzondere basisschool

Ook zijn er algemeen bijzondere scholen. Hier worden kinderen via een bepaalde opvoedkundige opvatting onderwezen. Dit soort onderwijs wordt ook wel vernieuwingsonderwijs genoemd. Deze scholen kunnen openbare scholen zijn (en dus niet vanuit een bepaalde godsdienst of levensovertuiging lesgeven), maar het kunnen ook bijzondere scholen (waarbij er juist wel vanuit een bepaalde godsdienst of levensovertuiging les wordt gegeven). Vaak onderwijzen zij echter niet vanuit een bepaalde godsdienst. Enkele verschillende algemeen bijzondere scholen in de gemeente en hun opvattingen over hoe onderwijs eruit moet zien zijn bijvoorbeeld de Montessorischool dat als uitgangspunt heeft dat het kind een drang heeft tot zelfontplooiing. Onderwijs zou hierop moeten inspelen door de juiste materialen en omgeving te bieden. Kinderen van verschillende leeftijden zitten bij elkaar in de klas. Dit zijn de zogenaamde combinatiegroepen die iedere twee jaar vernieuwd worden. Ook is er het Daltononderwijs dat werkt vanuit de visie dat leerlingen een bepaalde mate van keuzevrijheid hebben door hen zelf bijvoorbeeld hun schoolvakken te laten kiezen. Ook zijn er in de gemeente Jenaplanscholen, Nutsscholen en Vrije Scholen.

 _______________________________________________________________________________________

Opinie

Het verschil tussen openbare en (algemeen) bijzondere scholen lijkt duidelijk: het verschil zit hem in religie of een specifieke pedagogische opvatting in het onderwijs.  Er zijn echter meer verschillen te noemen waarover verschillende meningen bestaan. Het eerste verschil heeft te maken met de invloed van ouders op het bestuur van de school. Zoals eerder vermeldt worden openbare scholen bestuurd door een bestuurscommissie van de gemeente. Dit betekent dat het bestuur erg ver staat van de school en zij vaak besluiten nemen op een grote afstand van de scholen. Bovendien heeft dit bestuur zeggenschap over alle openbare scholen in de gemeente. Dit betekent dat deze afstand tussen ouder en bestuur in de grote steden van Nederland erg groot is. In Den Haag worden openbare basisscholen bijvoorbeeld bestuurd door de stichting De Haagse Scholen. Zij nemen besluiten over maar liefst 54 scholen in de gemeente. U kunt zich voorstellen dat het hierdoor erg moeilijk is om maatwerk te leveren aan een enkele basisschool en gehoor te geven aan kritiek van een aantal ouders op een bepaalde school.

Als ouder kun je het soms niet eens zijn met hoe er wordt lesgegeven, maar ook over andere zaken zoals hoe de overblijf geregeld is of over schooluitjes. Op een openbare school kunnen ouders hier moeilijk verandering aan brengen. Sterker nog, ook leerkrachten kunnen het oneens zijn met de gang van zaken op school, maar kunnen hier niets aan doen ‘omdat het bestuur dat zo wil’. Dit is natuurlijk een schadelijke situatie, vooral omdat het onderwijs de opvattingen van ouders moet reflecteren. Vanuit het onderwijs wordt uw kind namelijk ook gevormd. Hierdoor is het belangrijk dat u als ouder uw mening kenbaar kan maken en dat er veranderingen kunnen worden doorgevoerd wanneer daar vanuit de ouderraad vraag naar is. Op een (algemeen) bijzondere school is hier vaak geen sprake van omdat het bestuur minder ver van de scholen vandaan staat aangezien het aantal scholen kleiner is dat zij besturen. Dit verschilt natuurlijk per onderwijsstroming en per bestuursstichting. In Den Haag is de stichting Laurentius verantwoordelijk voor het bestuur van 22 katholieke basisscholen in verschillende gemeentes, waaronder Den Haag, Delft, Den Hoorn en Rijswijk.  De Stichting Haagse Nutsscholen bestuurt 7 basisscholen in de gemeente en er zijn ook kleine stichtingen die bijvoorbeeld maar één enkel school bestuurt, zoals de Stichting Willem de Zwijgerschool en de Stichting Islamitische Stichting Nederland voor Onderwijs en Opvoeding Yunus Emre. Het verschil tussen de afstand tussen ouder/leerkracht en schoolbestuur is op deze laatste scholen dus erg klein. Klachten en suggesties met betrekking tot het onderwijs kunnen hier veel sneller gehoord worden door het bestuur. Hierdoor blijft het bestuur gemakkelijker een afspiegeling van de leerlingen en hun ouders.

Een laatste belangrijk verschil tussen openbare scholen en bijzondere scholen is de link die er is met de politiek. Omdat openbare scholen bestuurd worden door een bestuurscommissie van de gemeente zijn zij ook onderhevig aan politieke invloeden en kan het onderwijs dus een politieke kleur krijgen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er aan bepaalde projecten wordt gewerkt met leerlingen die vanuit de politiek zijn geinitieerd. U kunt natuurlijk stellen dat een (algemeen) bijzondere school ook een kleur heeft en niet geheel objectief onderwijs geeft. Echter, in tegenstelling tot de ouders van de leerlingen op een openbare school, hebben de ouders van leerlingen op een (algemeen) bijzondere school specifiek gekozen voor deze kleur. Dit maakt het voor ouders dus ook lastig om grip te hebben op de onderwijsvoorziening van hun kind op een openbare school.